Pan Tadeusz

Toruńska kolekcja „Pana Tadeusza”

IMG_3687Z inicjatywy polonistki z SP 267 im. J. Słowackiego Marii Łukaszewicz uczniowie klas ósmych spotkali się 11-go grudnia 2019 z toruńską kolekcjonerką Pana Tadeusza.

Była to już druga prezentacja jet kolekcji w naszej szkole. Od spotkania w roku 2018 w kolekcji przybyło 16 ciekawych wydań „Pana Tadeusza”.

Na spotkanie z uczniami klas ósmych SP 267 kolekcjonerka przywiozła ponad 50 egzemplarzy różnych wydań Pana Tadeusza z lat 1858-2019 z liczącej 176 sztuk kolekcji. Uczniowie z zainteresowaniem oglądali eksponaty i z zaangażowaniem uczestniczyli w prezentacji.

Ekspozycja przysłanych wcześniej przez kolekcjonerkę książek została przygotowana z bibliotece szkolnej przez jej pracowników i dodatkowo uzupełniona o duże ilustracje M. E. Andriollego do „Pana Tadeusza”. O planowanej prezentacji uczniowie mogli dowiedzieć się wcześniej ze specjalnie przygotowanej informacji na tablicy przy wejściu do biblioteki.

Na początku prezentacji była krótka wzmianka o trzech pomnikach Adama Mickiewicza w Warszawie (Krakowskie Przedmieście, Pałac Kultury i Nauki, LO im. Adama Mickiewicza) i o odsłonięciu Pomnika Wieszcza na Krakowskim Przedmieściu w setną rocznicę Jego urodzin.

Zainteresowanie wzbudziła informacja, że to patron SP 267, Juliusz Słowacki, nazwał „Pana Tadeusza” epopeją.

Prezentację  otworzył najstarszy egzemplarz w kolekcji, a było to pierwsze wydanie Pana Tadeusza na Ziemiach Polskich (Pisma Adama Mickiewicza Warszawa 1858, zabór rosyjski, ocenzurowane) z pięknie zachowanym stalorytem ilustracji Wojciecha Gersona. Wspomniano przy tym o drugim wydaniu na Zieniach Polskich w Toruniu w zaborze pruskim w tym samym roku, przy czym było to wydanie „pirackie’ bez zgody spadkobierców Wieszcza,

Kolejne omówione i prezentowane z pomocą uczniów pozycje to m.in.:

1) wydanie z roku 1893 nakładem Księgarni Lwowskiej w przepięknej okładce Żenczykowskiego,

2) pierwszy „bryk” Pana Tadeusza, którego prozą opowiedział w roku 1886 w Poznaniu H. K. Nieczuja,

3) pierwsze powojenne wydanie Pana Tadeusza z nieocenzurowanym epilogiem, które zainspirowało rozwój prezentowanej kolekcji

4) współczesny reprint (1991) pięknego wydania z roku 1882 – pierwszego z ilustracjami M. E. Andriollego,

5) piękny kolekcjonerski współczesny reprint toruński (2009, Wydawnictwo Młotkowski) z wszystkimi ilustracjami M. E. Andriollego oprawny w skórę w kolorze błękitu paryskiego wzorowanego na wydaniu lipskim,

6) albumowe wydanie z 1998 roku z ilustracjami Andriollego, Matejki, Norblina, Chodowieckiego oraz zdjęciami eksponatów z wystawy „Epoka Pana Tadeusza” zorganizowanej w przez Muzeum w Radomiu

7) rocznicowe wydanie (1984 – 150-ta rocznica pierwszego wydania) wielobarwne, bogato ilustrowane w tekście (inicjały, wstawki, winiety) oraz z dużymi obrazami na wklejkach autorstwa Gronowskiego ilustrowane (powtórzenie wydania z 1950) wydane przez Książkę i Wiedzę

8) piękne wydanie łódzkie z roku 1905 (a właściwie 1906) z ilustracjami zamówionymi u Stanisława Masłowskiego specjalnie do tego wydania

9) wydanie z nakładem Komitetu Mickiewiczowskiego w Nowogródku w 1934 w setna rocznicę pierwszego wydania

10) wydanie miniaturowe, najmniejsze w kolekcji

11) wydanie z roku przez Biuro Wystaw Artystycznych w Radomiu ilustrowane pracami ponad 30 ilustratorów książek – jako pokłosie ogólnopolskiego pleneru ilustratorów książek w Krasnobrodzie w roku 1996

12) pięknie zachowane, niezwykle eleganckie, wydanie z 1905 roku w USA przez Władysława Dyniewicza, prekursora integracji Polonii amerykańskiej.

13) wydanie Ossolineum z serii Nasza Biblioteka z ilustracjami Norblina i Ostrowskiego

14) wydanie przez wydawnictwo ALFA w 1985 – pierwsze z kolorowymi ilustracjami Marcina Szancera

15) kieszonkowe, oprawione w skórę, warszawskie wydanie Czytelnika z roku 1954 z wymienionymi z imienia i nazwiska pracownikami Drukarni Dziełowej Domu Słowa Polskiego, które wykonały skład, łamanie, druk i oprawę.

16) wydanie w tłumaczeniu na język esperanto

17) tłumaczenie na język angielski – wydanie w wersji polsko-angielskiej

18) wydanie w tłumaczeniu na język kaszubski

19) ulubione wydanie kieszonkowe kolekcjonerki, popularnie zwane przez kolekcjonerów „skórką”-Czytelnik, rok 1968

20) reprinty oryginału pierwszego wydania Pana Tadeusza

21) wydanie Hoesnicka z roku 1920 z licznymi notatkami na marginesach

22) wydanie z roku 1921 (Lwów-Warszawa-Kraków) przez Zakład Narodowy im. Ossolińskich z wstępem Kallenbacha i Łosia

23) wydanie specjalne Pana Tadeusza z roku 1990 krakowskiego wydawnictwa Miniatura prozą w 12-tu książeczkach oprawnych w płótno z okuciami w introligatorskim etui.

24) trzy piękne toruńskie wydania współczesne z Wydawnictwa Matkowski

25) znane uczniom SP 267 wydanie współczesne z serii Kolorowa Klasyka ozdobione ornamentami kwiatowymi

26) piękne wydanie wydawnictwa Kurpisz z 1999 roku

27) wydanie krytyczne Ossolineum z serii Biblioteka Narodowa

W trakcie prezentacji wspomniano również:

o dacie wydania „Pana Tadeusza” 28 czerwca 1858

o „Panu Tadeuszu” jako książce zakazanej przez zaborców po jej wydaniu

o cenzorze Sobieszczańskim, który „wyciął” ponad 700 linii tekstu w wydaniu z 1858,

o najbardziej znanych ilustratorach Pana Tadeusza,

o tłumaczeniach Pana Tadeusza na języki obce i języku esperanto,

o innych kolekcjach Pana Tadeusza,

o rękopisie „Pana Tadeusza” i Muzeum Pana Tadeusza we Wrocławiu

o planowanej we Wrocławiu budowie pomnika Adama Mickiewicza

o Pomniku Adama Mickiewicza w Warszawie na Krakowskim Przedmieściu  i związanych z jego odsłonięciem pamiątkach,

o tym co w kolekcji najcenniejsze i dlaczego.

Kolekcjonerka wspomniała o wydaniach które chciałaby mieć w swojej kolekcji (np. wydanie w Jerozolimie w 1943 roku).

Prezentacji „Pana Tadeusza” towarzyszyła mała ekspozycja wydawnictw o „Panu Tadeuszu”, pocztówek z pomnikami Adama Mickiewicza z różnych miast, w tym historyczne warszawskie, pamiątkowy medal datowany 1898 z okazji odsłonięcia pomnika na Krakowskim Przedmieściu, inne pamiątkowe i rocznicowe wydawnictwa o Mickiewiczu i „Panu Tadeuszu”.

W prezentacjach uczestniczyli również nauczyciele.

Chętni mogli jeszcze przez kilka dni oglądać w bibliotece większość prezentowanych na spotkaniach eksponatów.

Kolekcjonerka pokazuje swoje zbiory oraz inne ciekawe pozycje książkowe i wydarzenia związane z wydaniami Pana Tadeusza w mediach społecznościowych na stronie „Kocham Pana Tadeusza”.

O spotkaniach w SP 267 tak napisała na swojej stronie:

Kocham Pana Tadeusza

12 grudnia o 12:47 ·

To już drugie zaproszenie z SP 267 im. Juliusza Słowackiego w Warszawie na Żoliborzu. Z przyjemnością zaprezentowałam moją kolekcję „Pana Tadeusza” i inne pamiątki mickiewiczowskie uczniom klas ósmych.

Tym razem, dzięki pomocy rodziny i przyjaciół, udało się przetransportować do stolicy ponad 50 wydań z liczącej 176 sztuk kolekcji.

Panie z biblioteki szkolnej pięknie przygotowały ekspozycję książek oraz tablicę z informacjami. Bardzo dziękuję.

Ja wróciłam do Torunia a książki jeszcze chwilę pozostały w bibliotece w Warszawie.

Zachęcam do oglądania.

Serdecznie pozdrawiam wszystkich uczestników prezentacji i dziękuję za zaproszenie.

To było dla mnie kolejne, bardzo ciekawe doświadczenie.

Wyświetl wg kategorii

godlologo singlebip_logo_pomn1_grad

Adres

Szkoła Podstawowa nr 267 im. Juliusza Słowackiego w Warszawie,
ul. Braci Załuskich 1 , 01-773 Warszawa